Ga naar de inhoud Ga naar het zoeken Ga naar het footermenu 
Zoeken

Detentie, de druppel die de emmer doet overlopen

 

Een echtscheiding, detentie, psychiatrische problemen bij een ouder. Het zijn maar een paar dingen waarvan je hoopt dat een kind ze niet meemaakt. Deze dingen kunnen veel impact hebben op de rest van het leven. Welke impact hebben ingrijpende gebeurtenissen in de jeugd? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat alle kinderen die blootgesteld worden aan ingrijpende gebeurtenissen vervolgens de ondersteuning en hulp krijgen die ze nodig hebben?

"Heel erg slecht" antwoordt de moeder die tegenover mij zit als ik vraag hoe het gaat. "Mijn man zit sinds drie maanden in voorarrest." Ik vermoed dat ik haar niet goed verstaan heb. Ik ken haar man. Het is een man die altijd erg lief en respectvol is naar zijn vrouw en kinderen. Moeder bevestigt dit. Ze vertelt dat de ex van haar man voor het proces schriftelijk heeft beaamd dat hij een lieve man is. Vader heeft net als moeder een goede opleiding en baan. Hij heeft een blanco strafblad, hij is in zijn leven nog nooit in aanraking geweest met de politie.

“Hoe heeft dit kunnen gebeuren?” vraag ik moeder, nog volledig ontsteld van het bericht.
"Na tien jaar getreiter en gepest van mijn ex was de maat meer dan vol. Uit mijn vorige relatie hebben we een zoon, zoals je weet. Mijn ex heeft gezag en hij ziet onze zoon. Natuurlijk heeft mijn ex recht om zijn zoon te zien, maar bij mijn ex thuis is het niet ok. Hij leeft in een verwaarloosd huis. Mijn ex heeft forse psychiatrische problematiek waarvoor hij geen behandeling wil. Hij heeft een uitgebreid strafblad en meerdere delicten op zijn naam staan. Hij hield zich niet aan de afspraken van de omgangsregeling. Mijn man was het volledig beu. Mijn man is naar mijn ex gegaan en het is uit de hand gelopen. Mijn ex is na een paar dagen vrij gelaten, mijn man zit nu al drie maanden in detentie.”

Een problematische echtscheiding, een ouder met psychiatrische problemen, een ouder in detentie. In dit gezin kan ik al zo drie ingrijpende gebeurtenissen in de jeugd of wel Adverse Childhood Experiences (ACE’s) noemen. Ingrijpende gebeurtenissen in de jeugd hebben veel invloed op kinderen. Vooral in de eerste 1000 dagen van een leven (-9 maanden tot zo’n 2 jaar na de geboorte) en in de puberteit is het groeiende brein en stressnetwerk kwetsbaar voor stress. Het stressnetwerk is verbonden met alle cellen in het lichaam. Het is dan ook niet verwonderlijk dat stress in de jeugd vele lichamelijke en psychische ziekten kan veroorzaken. In de jaren ’80 heeft Vincent Felliti in Amerika onderzoek gedaan naar de invloed van ACE’s . Hoe meer ACE’s een kind doormaakt, hoe meer risico een kind loopt op lichamelijke en geestelijke aandoeningen, zelfs nog jaren later. Stress in de jeugd is gerelateerd aan lichamelijke ziekten als longziekten, hart- en vaatziekten, diabetes, overgewicht, reumatische aandoeningen, prikkelbare darmsyndroom, astma, longkanker, suikerziekte en kanker. Personen die vier of meer ACE’s hebben doorgemaakt sterven 10 jaar eerder dan personen die drie of minder ACE’s hebben doorgemaakt. De kinderen in dit gezin lopen met het doormaken van drie ACE’s meer dan twee keer zoveel risico in hun volwassen leeftijd op alcoholisme, chronische depressie, huiselijk geweld en verkrachting ten opzichte van kinderen die geen ACE’s hebben doorgemaakt.

“Het enige lichtpuntje: er is wel iets in beweging gekomen.” zegt moeder.  “Door het incident is de zaak doorgezet naar de Raad van de Kinderbescherming en waarschijnlijk komt er een tijdelijke OTS (Onder Toezicht Stelling). Hierbij wordt een gezinsvoogd betrokken en kan er mogelijk hulpverlening in worden gezet, ook als vader weigert. Fijn dat er nu eindelijk een gezinsvoogd betrokken gaat worden.” besluit moeder.

Ik vind het heftig dat dit heeft moeten gebeuren voordat er iets in beweging is gekomen. Hulpverleners kunnen helaas bijna niks doen als één van beide ouders geen toestemming geeft. Hoe kunnen we in de toekomst voorkomen dat het eerst mis moet gaan voordat er ingegrepen kan worden?
Rosanne van der Lugt, jeugdarts