Een vaccinatie kan voor kinderen en ouders best spannend zijn. Een goede voorbereiding helpt om de afspraak zo prettig mogelijk te maken. Op deze pagina lees je hoe je als ouder en zorgverlener samen kan zorgen voor een kindvriendelijke vaccinatie. Ook krijg je tips voor tijdens en na de vaccinatie, zodat het een rustige en fijne ervaring voor je kind is.
Voorbereiding
Een goede voorbereiding helpt om het vaccineren minder spannend te laten zijn. De zorgverlener kan met het kind en de ouder(s) afstemmen wat ze fijn vinden tijdens het vaccineren. Bijvoorbeeld:
- Wil je je kind voeden tijdens het vaccineren?
- Hoe vindt je kind het fijn om te zitten?
- Waar wil je kind het over praten tijdens het vaccineren?
- Wil je kind dat we aftellen? Of juist niet?
Tijdens het vaccineren
Haal je de vaccinaties op het consultatiebureau? Helpend taalgebruik ondersteunt jouw kind vóór de afspraak en tijdens het contactmoment op het consultatiebureau.
Hoe maak je de prik prettiger voor baby’s?
Er zijn verschillende manieren om het prikken prettiger te maken.
Je kunt je baby op schoot nemen of op het aankleedkussen laten liggen. Het is belangrijk dat de jeugdverpleegkundige goed bij het bovenbeen kan. Het helpt als je tijdens en na het prikken rustig tegen je baby praat. Spreek van tevoren af met de jeugdverpleegkundige wie er praat, zodat je kind één stem hoort en zich veilig voelt.
Bij de vaccinatie is het belangrijk dat je baby zich veilig voelt en dat de vaccinatie veilig gegeven kan worden. De zorgverlener vraagt aan de ouder of hij of zij de handen van de baby even vasthouden tijdens het prikken, zodat je baby niet naar de naald kan grijpen.
Stem af met de zorgverlener:
- Wie praat er tijdens het vaccineren?
- Houd de handen van je baby even vast tijdens het vaccineren.
- Je baby mag in je armen gevaccineerd worden. Als je baby al wat groter is, kan het fijn zijn om die op het aankleedkussen te laten liggen, zodat de jeugdverpleegkundige goed bij de bovenbenen kan.
- Voeden tijdens het vaccineren mag.
- Probeer als ouder zelf ook te ontspannen
Wat kan nog meer helpen?
- Afleiding: in veel gevallen helpt afleiding. Het is daarom goed om met de jeugdverpleegkundige in gesprek te blijven. Samen kijk je wat werkt voor jouw kind. Denk aan: letten op ademhaling, bellenblazen, windmolentje blazen, een zoekboek of muziek.
- Tegelijkertijd vaccineren. Krijgt je kind meer dan 1 vaccinatie? Bespreek met je jeugdarts of jeugdverpleegkundige of je kind tijdens 1 prikmoment meerdere vaccinaties kan krijgen.
Helpend taalgebruik
Onderzoek wijst uit dat praten over pijn of het vragen naar pijn kan leiden naar meer angst of pijn. Het kan dus helpen om helpende woorden of positieve taal te gebruiken om een vaccinatie prettiger te laten verlopen. Enkele voorbeelden van helpend taalgebruik zijn:
Zeg niet:
‘Je krijgt een prikje vandaag.’
Zeg liever:
‘Je krijgt medicijnen om te zorgen dat je beter wordt (of gezond blijft)’
Of als je kind vraagt of het pijn gaat doen
Zeg niet:
‘Het doet maar even pijn.’
Zeg liever:
‘Sommige kinderen voelen een drukkend gevoel, anderen zeggen dat ze niets voelen. Ik ben benieuwd hoe het bij jou voelt.’
Verdovende zalf
Er zijn verdovende zalven die de huid minder gevoelig maken. De vaccinatie gaat door de huid, in de spier. De korte pijnprikkel is daardoor nog steeds aanwezig: de zalf werkt niet tegen pijn in de spier. Daarom is het bij GGD regio Utrecht niet mogelijk om deze zalf te gebruiken. Een goede voorbereiding en afstemming zorgt bijna in alle gevallen voor een prettige vaccinatie voor je kind.
- Geef je kind complimenten na de vaccinatie en troost je kind.
- Op locatie zijn er vaak kleurplaten voor je kind. Deze werken als een beloning, maar ook om je kind af te leiden.
- Je kunt het beste niet wrijven of masseren op de plek waar je kind is gevaccineerd. Dit zorgt voor extra zwelling.
- Koelen van de plek waar je kind is gevaccineerd helpt niet.
Neem contact op met je eigen GGD-locatie om de vaccinatie van jouw kind te bespreken
De jeugdarts of jeugdverpleegkundige kan meedenken bij het vaccineren van je kind. Is er toch sprake van angst? Ook dan kijken we samen wat er kan helpen in de toekomst.
GGD regio Utrecht gebruikt informatie over zorgzaam vaccineren gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, samenwerkingen met andere GGD’en, maar ook het PROSA kenniscentrum.
- Helpend Taalgebruik kan helpen voor, tijdens en na een medische handeling, zie ook Folder helpend taalgebruik – PROSA kenniscentrum.
- Luister op Spotify naar een podcast voor ouders over het voorbereiden op de vaccinatie van je kind.
- Meer informatie over PROSA en kindvriendelijk vaccineren: Zorgzaam vaccineren – PROSA kenniscentrum
- Wil je meer weten over prikken zonder angst bij kinderen? Lees het artikel van kinderarts Piet Leroy: Prikken zonder angst bij kinderen`tips over hoe een vaccinatie zonder angst, pijn of dwang kan.