Gezonde leefomgeving: ambtelijke top BZK/VRO bezoekt regio Utrecht
Op woensdag 1 april bracht de ambtelijke top van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties/Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (BZK/VRO) een werkbezoek aan de regio Utrecht. Doel van het bezoek was om met eigen ogen te zien hoe de regio samenwerkt aan de aanpak van een gezonde leefomgeving.
Landelijke erkenning voor Utrechtse samenwerking
Aanleiding voor het bezoek was het winnen van de Aan de Slag-trofee in juli 2025. De regio Utrecht ontving deze prijs voor de manier waarop Utrechtse overheden gezamenlijk optrekken bij milieuklachten met een gezondheidscomponent. Sindsdien is de regionale samenwerking verder verdiept en verbreed.
Gesprek tussen rijk en regio
Na de ontvangst door wethouder Onno James van de gemeente Bunnik gingen vertegenwoordigers van het rijk en de regio Utrecht met elkaar in gesprek. De regio werd daarbij vertegenwoordigd door bestuurders en professionals uit verschillende gemeenten, de provincie, de omgevingsdienst, de GGD en de veiligheidsregio. Centraal stonden een aantal dilemma’s die samenhangen met het werken aan een gezonde leefomgeving.
Normen versus bestuurlijke ruimte
De eerste invalshoek ging over de spanning tussen het strikt hanteren van gezondheidsnormen en de bestuurlijke ruimte die nodig is om complexe opgaven in de leefomgeving aan te pakken. Hoe zorg je voor voldoende bescherming van gezondheid, terwijl er ook ruimte blijft voor afwegingen in gebiedsontwikkeling en andere maatschappelijke opgaven?
Bruggen slaan tussen domeinen
Een tweede thema betrof de verschillen in taal en cultuur tussen het volksgezondheidsdomein en het fysieke domein. Deze verschillen zorgen er in de praktijk voor dat partijen elkaar niet altijd tijdig vinden. Daardoor krijgt gezondheid niet altijd de plek in de besluitvorming die wenselijk is. De kansen én dilemma’s van betere samenwerking tussen deze domeinen werden uitgebreid besproken.
Kennis en data bij woningbouw en renovatie
Tot slot stond de praktijk van woningbouw en renovatie centraal. Welke data en kennis zijn nodig om hierin goede, gezonde keuzes te maken? De Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven was hiervoor aanwezig, aangevuld met expertise vanuit het Julius Centrum van het UMC Utrecht. Zij legden de verbinding tussen de leefomgeving ín de woning en de buitenruimte. Deze inzichten werden gekoppeld aan een concreet project van projectontwikkelaar Heijmans: de herinrichting van een leegstaand kantoorpand. Besproken werd wat er allemaal komt kijken bij het niet alleen bewoonbaar, maar ook beleefbaar maken van een gebouw en zijn omgeving.
Enkele uitspraken uit de bijeenkomst:
“Het fundamentele zit ‘m in het antwoord op de vraag: ‘wie gaan daar wonen? Die vraag kan niet door RO’ers beantwoord worden.” (Vincent Roozen, BZK/VRO)
“Investeren in de gezonde leefomgeving is een no-brainer, daar zit de echte gezondheidswinst!” (Onno James, Bunnik)
“Uiteindelijk gaat het om de afweging tussen geen dak boven je hoofd of op een plek wonen die misschien niet helemaal gezond is.” (Marjolein Jansen, BZK/VRO)
“Echt luisteren vraagt andere competenties dan meten.” (Marielle Jambroes, UMC Utrecht)
