Publicatie artikel Zorgwekkend gedrag en overlijden in Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Binnen het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB) van GGD regio Utrecht zien we al meerdere jaren een sterke toename van het aantal meldingen. Om deze ontwikkeling beter te begrijpen en mogelijke knelpunten in beeld te brengen, hebben wij aanvullende analyses uitgevoerd op de MAB-registraties. Daarbij zijn we een stap verder gegaan door deze gegevens te koppelen aan het bestand met lijkschouwingen van het forensisch team van GGD regio Utrecht vanaf 2018.
Inmiddels is het onderzoek afgerond en gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (2026;170:D8946) onder de titel: Zorgwekkend gedrag en overlijden: analyse van meldingen bij een OGGZ-meldpunt in de regio Utrecht. Het artikel is voor NTvG-abonnees beschikbaar via: Zorgwekkend gedrag en overlijden | NTVG. Ook zonder abonnement is het mogelijk een gratis account aan te maken en het artikel te lezen.
Korte samenvatting
Dit onderzoek beschrijft alle meldingen bij het OGGZ-meldpunt van GGD regio Utrecht tussen 2018 en 2024 en onderzoekt daarnaast de groep personen die later door een forensisch arts werd gezien na overlijden.
In totaal werden 13.414 meldingen geregistreerd over 7.172 unieke personen. Psychiatrische problematiek was de meest voorkomende reden voor een melding, vaak in combinatie met andere problemen zoals verslaving, zelfverwaarlozing, dementie of sociale problematiek. Opvallend is dat 73% van de gemelde personen al beeld is (geweest) bij één of meer zorg- en/of hulpverleningsinstanties. Daarnaast had een derde van de personen één of meer herhaalde meldingen, wat wijst op hardnekkige problematiek en beperkte duurzame stabilisatie.
Door koppeling met forensische registraties werden 155 personen geïdentificeerd die zowel een OGGZ-melding hadden als later een forensische lijkschouw ondergingen. Van deze groep overleed 70% binnen één jaar na de laatste melding. De meeste overlijdens hadden een niet-natuurlijke oorzaak, waarbij ongevallen en suïcide het meest voorkwamen. Ook werden relatief veel personen pas na langere tijd overleden aangetroffen, wat wijst op sociaal isolement.
De onderzoeksbevindingen laten zien dat vroegsignalering alleen onvoldoende is. Effectieve ondersteuning vraagt om langdurige, persoonsgerichte begeleiding, goede samenwerking tussen zorg- en veiligheidsorganisaties en een belangrijke rol voor bemoeizorgteams, huisartsen en praktijkondersteuners om kwetsbare mensen tijdig en blijvend in zorg te krijgen.
Een uitgebreidere samenvatting van het onderzoek is beschikbaar op de website van GGDrU GezondheidsAtlas.