Gezondheidsbevordering
Team Gezondheidsbevordering van GGD regio Utrecht (GGDrU) ondersteunt en adviseert gemeenten op verschillende (beleids)terreinen. Bijvoorbeeld bij vraagstukken over beleid, valpreventie, middelenpreventie, mentaal welbevinden, positieve gezondheid en een gezonde leefomgeving. Team gezondheidsbevordering werkt hierbij intern samen met accounthouders, onderzoekers en andere taakvelden van de GGDrU.
Advies en ondersteuning
Bij team Gezondheidsbevordering draait het om het bevorderen én beschermen van de gezondheid van alle inwoners in de regio Utrecht. De adviseurs gezondheidsbevordering richten zich zoveel mogelijk op collectieve preventie. Daarbij kijken zij naar samenleving als geheel en hebben extra oog voor kwetsbaren in de samenleving.
Wil je weten wat wij voor jouw gemeente kunnen betekenen? Neem dan contact op met de accounthouder in jouw gemeente.
Accounthouders
- Mieke Doesburg mdoesburg@ggdru.nl is accounthouder voor gemeenten De Ronde Venen, IJsselstein, Montfoort, Oudewater, Stichtse Vecht en Woerden.
- Josien Felix jfelix@ggdru.nl is accounthouder voor gemeenten Lopik, Renswoude, Rhenen, Utrecht en Veenendaal.
- Ruurt Wiegant rwiegant@ggdru.nl is accounthouder voor gemeenten Bunnik, De Bilt, Houten, Nieuwegein, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede en Zeist.
- Thomas Kolbrink tkolbrink@ggdru.nl is accounthouder voor gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest, Vijfheerenlanden en Woudenberg.
Algemene contactgegevens
GGD regio Utrecht, De Dreef 5, 3706 BR Zeist, telefoonnummer 030 – 608 60 86, op werkdagen tussen 08.00-12.00 uur en 13.00-16.30 uur.
Team Gezondheidsbevordering
Het team Gezondheidsbevordering van GGDrU is in opdracht van gemeenten betrokken bij diverse thema’s in de rol van bijvoorbeeld projectcoördinator, adviseur of sparringpartner. GGDrU is op de hoogte van de laatste landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen op het gebied van gezondheid en preventie en werkt zoveel mogelijk volgens erkende interventies.
Hieronder volgen per thema een aantal projecten en programma’s waar het team gezondheidsbevordering van de GGDrU bij betrokken is en dus gemeenten in kunnen ondersteunen:
Beleidsadvisering
Het team adviseert en ondersteunt bij het ontwikkelen van volksgezondheidsbeleid en bij het positioneren van gezondheid binnen andere beleidsstukken. Denk hierbij aan de omgevingsvisie, kader sociaal domein etc. Het team Gezondheidsbevordering werkt hierbij intern samen met accounthouders, epidemiologen en andere taakvelden van de GGDrU.
Gezonde School
Welke kansen voor een gezonde leefstijl bij de jeugd liggen in uw gemeente? Het programma Gezonde School kan veel betekenen voor uw lokale en regionale inzet op een gezonde jeugd. Team Gezondheidsbevordering Jeugd denkt graag met u mee en ondersteunt de scholen in uw gemeente. Lees meer.
Langer gezond zelfstandig
Een valongeval heeft veel impact op de zelfredzaamheid van ouderen, het (niet) langer thuis kunnen wonen en de kwaliteit van leven. Gemiddeld elke vijf minuten komt een oudere op de Spoedeisende Hulp na een valongeval. In veel gevallen kan deze val voorkomen worden. Er zijn verschillende (kosten)effectieve interventies beschikbaar.
- GGDrU kan een rol spelen in het opzetten van de (keten)aanpak valpreventie in gemeenten en regio’s als bijvoorbeeld (regionale) projectleider of adviseur.
Het aantal mensen met dementie is door de vergrijzing bijna verzesvoudigd de afgelopen decennia. Dat vereist een andere aanpak in de benadering van dementie. We richten ons op hoe mensen met dementie kunnen blijven meedoen in onze samenleving en hoe we de kans op dementie kunnen verkleinen. Een gezonde levensstijl draagt bij aan het voorkomen van dementie. Als GGDrU gaan we samen met gemeenten aan de slag met activiteiten die zich richten op gedrag, bewustwording en levensstijl, zoals:
- Dementievriendelijke gemeente: welke stappen moet je als gemeente zetten om dementievriendelijk te worden?
- Campagne ‘We zijn zelf het medicijn’: deze campagne richt zich op het vergroten van kennis over de relatie tussen onze leefstijl en dementie. GGDrU coördineert deze campagne en gemeenten kunnen zich hierbij aansluiten. We zijn zelf het medicijn
- Regionaal Netwerk Dementievriendelijk: het opzetten/aanjagen of aansluiten bij deze netwerken.
In Nederland hebben we te maken met een toenemend aantal ouderen. Naast dat het aantal 65-plussers stijgt, hebben we ook te maken met een dubbele vergrijzing waarbij het aantal 80-plussers toeneemt. GGDrU zet zich in voor een gezonde generatie ouderen in de gemeenten en in de regio. Het team ondersteunt en/of adviseert bij de volgende projecten: Huisbezoek 75+ en Gezondheidsmarkt.
De inrichting van de fysieke leefomgeving speelt een belangrijke rol bij alle genoemde thema’s op deze pagina. Denk hierbij aan een rookvrije omgeving, valpreventie, dementievriendelijke omgeving en een omgeving waarin inwoners gemotiveerd worden om te bewegen, elkaar te ontmoeten en te spelen. Het team adviseert vanuit dit brede spectrum aan thema’s en richt zich hierbij op de directe woonomgeving, mobiliteit en de openbare ruimte.
Middelenpreventie
Alcoholpreventie is één van de thema’s uit het preventieakkoord. Om gezondheidsschade te verminderen en het gemiddelde aantal gezonde levensjaren te verlengen, wil de overheid problematisch alcoholgebruik terugdringen. Als gemeente kun je je lokaal inzetten om alcoholgebruik van je inwoners te verminderen. Het team adviseert hierover en werkt mee aan lokale projecten, zoals:
- Campagne IkPas
- Herzien van het preventie- en handhavingsplan (PHP)
Een rookvrije generatie in 2040 is één van de thema’s vanuit het landelijk preventieakkoord. In 2040 moeten alle kinderen opgroeien zonder contact met rokers en rook. Dat betekent dat er geen kinderen of zwangere vrouwen zijn die roken en dat maximaal 5% van de volwassenen rookt. Als gemeente kun je je lokaal inzetten om de doelen voor een rookvrije generatie te realiseren. Hierbij ondersteunt GGDrU, bijvoorbeeld door het geven van advies of met een coördinerende rol in de volgende projecten:
- Campagne Stoptober
- Puur Rookvrij
- Rookvrije generatie
Middelenpreventie Zuidoost Utrecht: ZOU er alles aan doen!
Middelengebruik onder jongeren in de regio Zuidoost Utrecht blijft onverminderd hoog. Zo blijkt uit cijfers van de Gezondheidsmonitor Jeugd (2023). Daarom werken GGD regio Utrecht samen met Jellinek Preventie en de gemeenten in Zuidoost Utrecht aan het ontmoedigen van middelengebruik (alcohol, roken/vapen, drugs, gamen) onder jongeren. Zo voorkomen we gezondheidsrisico’s op lange termijn.
Hoe gaan we aan de slag?
Preventie van riskant gedrag, waaronder middelengebruik, is effectiever wanneer wordt ingezet op verschillende leefomgevingen van jongeren tegelijkertijd. Daarom werken we met een integrale aanpak middelenpreventie. Dit betekent dat GGD regio Utrecht en Jellinek verschillende maatregelen en interventies in samenhang inzetten voor diverse doelgroepen én hun omgeving.
Voor wie is het aanbod bedoeld?
Voor voortgezet onderwijs scholen, (sport)verenigingen, welzijnsinstellingen, horecaondernemingen en veiligheidsdiensten in de ZOU-gemeenten: Bunnik, De Bilt, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede en Zeist.
Waar bestaat het aanbod uit?
Bekijk het kosteloze aanbod voor de onderstaande doelgroepen:
Factsheets
Om meer inzicht te geven in het middelengebruik onder jongeren per gemeente, zijn er voor alle gemeenten van de ZOU-regio factsheets ontwikkeld:
- Factsheet Middelengebruik jongeren Bunnik 2024_4
- Factsheet Middelengebruik jongeren De Bilt 2024_4
- Factsheet Middelengebruik jongeren Utr Heuvelrug 2024_4
- Factsheet Middelengebruik jongeren Wijk bij Duurstede 2024_4
- Factsheet Middelengebruik jongeren Zeist 2024_4
Ouderavonden
In 2024 hebben we een regionale ouderavond georganiseerd in de gemeente Bunnik en Zeist en in 2025 in de gemeente Utrechtse Heuvelrug.
Meer weten?
Wil je meer weten over de aanpak middelenpreventie in de ZOU-gemeenten? Of wil je zelf ook aan de slag met het thema? Neem dan contact op met een van de Adviseurs Gezondheidsbevordering Jeugd: Thera Knopperts (gemeente Zeist en Bunnik) via tknopperts@ggdru.nl of Odile van Iersel (gemeente Wijk bij Duurstede, De Bilt, Utrechtse Heuvelrug) via ovaniersel@ggdru.nl.
Gezond gewicht
Gezonde voeding is belangrijk. Steeds meer mensen kampen met overgewicht en de negatieve effecten van ongezonde voeding. Gezonde voeding daarentegen zorgt ervoor dat mensen zich fitter voelen, een verbeterde weerstand hebben én een kleinere kans op diabetes, kanker en ziekten van hart- en bloedvaten hebben.
Voorbeelden van projecten waarbij GGDrU betrokken is als het gaat om voeding zijn:
- Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI)
- Gezond schap (een gezond schap in de supermarkt in de buurt)
- Persoonlijke gezondheidscheck
In de loop van de jaren zijn mensen steeds minder gaan bewegen. ‘Zitten’ is de nieuwe epidemie wordt door sommigen gezegd. Het is van groot belang dat mensen voldoende bewegen. En draagt zo bij aan een gezonder leven: positievere gedachten, vitaler, een hogere weerstand, beter kunnen ontspannen en slapen én het is goed voor de bloeddruk en cholesterol.
Voorbeelden van projecten waarbij GGDrU betrokken is als het gaat om bewegen zijn:
- Nationale Diabetes Challenge
- Wandelen met de dokter
- Doortrappen, In Balans op de fiets
Voorbeeld van een project waarbij GGDrU betrokken is als het gaat om gezonde leefstijl is B.Slim.
B.Slim: een programma om een gezond gewicht bij kinderen te bereiken en houden. Een gezonde leefstijl (o.a. genoeg bewegen en gezonde voeding) staat hierbij centraal. GGD regio Utrecht voert dit programma uit in opdracht van de gemeente Amersfoort en de gemeente Baarn.
Wil je meer informatie?
Bekijk dan de websites of neem contact op met Astrid van Ouwerkerk, projectleider B.Slim via e-mail: avanouwerkerk@ggdru.nl of telefoon: 06-839 896 69.
Website B.Slim Amersfoort www.bslim.nu.
Website B.Slim Baarn www.bslimbaarn.nl.
Overige (preventieve) interventies
Chronische eenzaamheid kan tot uiteenlopende lichamelijke en psychische klachten leiden. In veel gemeenten wordt eenzaamheid herkend als een belangrijk maatschappelijk vraagstuk, maar toch worstelen beleidsmedewerkers en zorg- en hulpverleners met de vraag hoe zij eenzaamheid op een duurzame en systematische manier kunnen aanpakken. GGDrU ondersteunt en werkt mee aan verschillende projecten over eenzaamheid, zoals:
- Eén tegen eenzaamheid: deelnemen en adviseren aan de lokale coalitie of het opzetten hiervan.
Bij mentaal welbevinden kan aan de volgende onderwerpen gedacht worden: kunnen omgaan met teleurstellingen en uitdagingen (veerkracht hebben), hulp durven vragen als het nodig is, je kunnen ontspannen, etc. GGDrU is onder andere betrokken bij:
- Opzetten en agenderen van (trainingen) positieve gezondheid
- De slaapstraat
Vanuit de specifieke kennis en ervaring en het netwerk van GGDrU legt het team de verbinding tussen de 1e lijn en het sociaal domein. GGDrU denkt graag mee hoe dit alles goed geborgd kan worden.
GGDrU kan ondersteunen bij het agenderen van het thema Huiselijk geweld en kindermishandeling binnen verschillende organisaties (zoals welzijn, lokaal team, scholen, zorgsector). Ook kan team gezondheidsbevordering een netwerk opbouwen en verbindingen leggen of een regionale activiteit organiseren tijdens de week tegen kindermishandeling of Orange the World. Ouderenmishandeling en financieel misbruik zijn ook onderwerpen die hieronder vallen.
In het werk bij de GGD treffen wij regelmatig mensen die stress hebben om financiën. We ontvangen veel signalen van een verslechterde (mentale) gezondheid die gerelateerd is aan geldzorgen. De Wegwijzer bij geldstress ondersteunt professionals bij het signaleren, bespreken en doorverwijzen bij problemen door geldzorgen. Hulp- en zorgverleners kunnen in de Wegwijzer vinden naar welke organisaties ze kunnen doorverwijzen. Ook bevat de Wegwijzer een sociale kaart per gemeente.
Elke dag zijn vele inwoners te vinden in horecavoorzieningen en op evenementen. Niet altijd zijn dit de meest ‘gezonde’ momenten en omstandigheden. Met het horeca- en evenementenbeleid heeft de gemeente een grote invloed op de gezondheid van haar inwoners. Ter ondersteuning heeft GGDrU een inspiratiedocument opgesteld over hoe je als gemeente volksgezondheid kan opnemen in het horeca- en evenementenbeleid. Het biedt concrete adviezen voor het opstellen van beleid dat niet alleen de economische en sociale belangen dient, maar ook de gezondheid en het welzijn van onze gemeenschap centraal stelt. Thema’s die aan bod komen zijn:
- Gehoorbescherming;
- Alcohol-, tabak en drugsontmoediging;
- Hitte en zonbescherming;
- Gezonde voedselomgeving;
- Toegankelijkheid;
- Houtstook.
Je kunt het inspiratiedocument hier vinden:
Inspiratiedocument volksgezondheid in horeca- en evenementenbeleid
